Najstarsza pieśń religijna, dokładnie pieśń Maryjna z poetyckim tekstem wraz z melodią to Bogurodzica. Ten polski utwór powstał już w średniowieczu w przełomie XII i XIV wieku. Historia pokazuje, że Bogurodzica pełniła też rolę hymnu Państwowego w Wielkim Księstwie Litewskim. Po dziś dzień śpiewa się ją jako pieśń patriotyczną.

Tekst pieśni: Bogurodzica

Bogurodzica, dziewica, Bogiem sławiena Maryja!
U twego syna, Gospodzina, matko zwolena Maryja!
Zyszczy nam, spuści nam.
Kirielejson.

Twego dziela Krzciciela, bożyce,
Usłysz głosy, napełni myśli człowiecze.
Słysz modlitwę, jąż nosimy,
A dać raczy, jegoż prosimy,
A na świecie zbożny pobyt,
Po żywocie rajski przebyt.
Kirielejson.

Nas dla wstał z martwych syn boży,
Wierzyż w to człowiecze zbożny,
Iż przez trud Bog swoj lud
Odjął diablej strożej.

Przydał nam zdrowia wiecznego,
Starostę skował pkielnego,
Śmierć podjął, wspominął
Człowieka pirwego.

Jenże trudy cirzpiał zawiernie,
Jeszcze był nie prześpiał zaśmierne,
Aliż sam Bog z martwych wstał.

Adamie, ty boży kmieciu,
Ty siedzisz u Boga [w] wiecu,
Domieściż twe dzieci,
Gdzie krolują anjeli.

Tegoż nas domieściż, Jezu Kryste miły,
Bychom z Tobą byli,
Gdzież się nam radują szwe niebieskie siły.

Była radość, była miłość, było widzienie tworca
Anjelskie bez końca,
Tuć się nam zwidziało diable potępienie.

Ni śrzebrzem, ni złotem nas diabłu odkupił,
Swą mocą zastąpił.

Ciebie dla, człowiecze, dał Bog przekłoć sobie
Ręce, nodze obie.
Kry święta szła z boka na zbawienie tobie.

Wierzyż w to, człowiecze, iż Jezu Kryst prawy,
Cirpiał za nas rany,
Swą świętą krew’ przelał za nas krześcijany.

O duszy o grzeszne sam Bog pieczą ima,
Diabłu ją otyma,
Gdzie to sam kroluje, k sob[ie] ją przyma.

Maryja dziewice, prośmy synka twego
Krola niebieskiego,
Haza nas huchowa ote wszego złego.
Amen tako Bog daj,
Bychom szli szwyćcy w raj.

Nagranie audio

 

Więcej informacji na temat utworu Bogurodzica

Utwór Bogurodzicy składa się z dwóch zwrotek. Pierwsza skierowana jest do Najświętszej Maryi Panny, a druga do Jezusa. Słowa zostały dobrane do istniejącej melodii, którą zapisali benedyktyni.

Bogurodzica była śpiewana podczas mszy jako taki komentarz do liturgii w języku łacińskim. Pieśń ta była bardzo trudna do wykonania, dlatego nie śpiewali jej wszyscy wierni, a wyszkolony chór chłopców. Bogurodzica ma nieznanego autora. Legendy głoszą, że jest nim święty Wojciech, jednak nie ma podstaw żeby tą informację traktować jako pewną. Nie da się też określić jednoznacznie miejsca jej powstania.

Pieśń Bogurodzica nie jest łatwa, jej wykonanie i słuchanie pobudza naszą wyobraźnię. W XV wieku do oryginalnego tekstu dopisano kolejne dwie zwrotki. Mają one charakter modlitewny i okolicznościowy. Dzięki nim pieśń staje się poniekąd literackim utworem, jest pieśnią rycerską, która dodawała otuchy rycerzom. Według Jana Długosza, śpiewaną ją podczas bitwy pod Grunwaldem. W owych czasach pieśni religijne zaczęły przeplatać się z rycerskimi.

Bogurodzica uzyskała miano pieśni religijno-patriotycznej. Słowami Bogurodzicy dochodzi się do Matki Chrystusa i dociera do samej Trójcy Świętej. Dotyka strony metafizycznej. Jest modlitwą i wszelkiego rodzaju obcowaniem duchowym z Bogiem. W pieśni wykorzystano wersy, rymy, paradoksy, antytezy i paralelnie budowane wersy. Została zbadana przez wielu uczonych i zgodnie stwierdzono, że jest wyrafinowanym tekstem poetyckim. Zwięzła treść i środki stylistyczne zapisują ją jako utwór lapidarny. Jest ułożona wierszem intonacyjno-zadaniowym. W tekście znaleźć można wiele archaizmów:

  • słowotwórczych,
  • leksykalnych,
  • fleksyjnych,
  • składniowych,
  • fonetycznych.

Zapoznaj się innymi piosenkami religijnymi

Bogurodzica
5 (100%) 1 vote

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *